محل لوگو

نظرسنجی سایت

چگونه با وب‌سایت فرانفت آشنا شدید؟

اشتراک در خبرنامه

جهت عضویت در خبرنامه لطفا ایمیل خود را ثبت نمائید

Captcha

آمار بازدید

  • بازدید امروز : 144
  • بازدید دیروز : 186
  • بازدید کل : 820353

انتگرال — به زبان ساده


 

از مهم‌ترین ابزارهای ریاضیاتی تاریخ علم، که بشر تاکنون به آن دست یافته، «انتگرال» (Integral) است. از این مفهوم می‌توان به‌منظور محاسبه مساحت، حجم و طول استفاده کرد. نماد استفاده شده برای توصیف انتگرال، s کشیده است. این حرف مخفف کلمه لاتین «Sum» به معنای جمع است. برای شروع، با استفاده از مساحت سطح زیر نمودار، به معرفی این مفهوم می‌پردازیم. به‌منظور درک مفهوم انتگرال در ابتدا بایستی با مشتق آشنایی داشته باشید.

سوال:

مساحت سطح زیر نمودار تابع (y=f(x چقدر است؟

integral

تقسیم‌بندی مساحت

همان‌طور که در شکل زیر نیز می‌بینید، به‌منظور محاسبه مساحت سطحِ زیر یک نمودار می‌توان آن را چند قسمت کرد. برای راحتی کار عرض تمامی این بخش‌ها، یکسان و برابر با Δx

در نظر گرفته می‌شود.

integral

بنابراین همان‌گونه که در بالا بیان شد، با محاسبه مستطیل‌های فرض‌ شده، می‌توان مساحت زیر نمودار را بدست آورد. احتمالا شما نیز متوجه شده‌اید که مساحت محاسبه شده با مقدار مدنظر تفاوت خواهد داشت. همان‌طور که در شکل زیر نیز می‌بینید، نواحی قرمز رنگ، اختلاف مساحت مدنظر و مساحت محاسبه شده را نشان می‌دهند. به نظر شما چطور می‌توان مقدار بدست آمده را به مقدار واقعی نزدیک‌تر کرد؟

integral

حال با همان روش قبلی، سطوح را تقسیم‌بندی کنید، اما این بار فواصل Δx

را کوچک‌تر در نظر بگیرید. در شکل زیر نیز مشخص است که با کوچک کردن این فواصل، مساحت محاسبه شده و مساحت مدنظر به یکدیگر نزدیک‌تر شده‌اند.

integral

بر همین مبنا، مطابق شکل زیر اگر Δx

به صفر میل کند، (مساحت به بینهایت بخش تقسیم شود) مساحت مد نظر ما نیز بدست می‌آید.

integral

محاسبه مساحت

به نظر می‌رسد با محاسبه مساحت بینهایت مستطیل، می‌توان سطح زیر یک نمودار را بدست آورد. اما سوال این‌جا است که به راستی چگونه می‌توان بینهایت عدد را محاسبه کرد؟ واقعیت این است که نیازی نیست تمامی این مساحت‌ها را بدانیم، چراکه نیوتن راه کوتاه‌تری را به ما نشان داده. او اثبات کرده که انتگرال و مشتق عکس هم هستند. برای درک بهتر به مثال‌های زیر توجه فرمایید.

توجه داشته باشید که به منظور حل یک انتگرال می‌توان از تکنیک‌های مختلفی استفاده کرد. معروف‌ترینِ این روش‌ها، جزء به جزء، تغییر متغیر و روش‌‌های عددی هستند؛ البته در این لینک به کلیات روش‌های حل نیز اشاره شده است.

مثال ۱

انتگرال تابع y=2x را بیابید.

می‌دانیم که مشتق تابع x2

برابر با ۲x است. بنابراین انتگرال ۲x برابر با x2 می‌شود.

integral-derivation

در بخش دوم در مورد قوانین حاکم در حل انتگرال یک تابع، بیشتر بحث خواهیم کرد.

نماد انتگرال

همان‌طور که در بالا نیز بیان شد، نماد استفاده شده به منظور توصیف انتگرال، حرف s کشیده است. پس از این نماد، تابعی قرار می‌گیرد که هدف ما محاسبه انتگرال آن است. سپس dx قرار می‌گیرد که نشان دهنده عرض هر‌کدام از مستطیل‌ها است.

integral

در حالت کلی قالب نوشتن یک معادله انتگرالی به شکل زیر است.

integral

نماد انتگرالی شکل استفاده شده در ویولن با هدف تقویت فرکانس‌های صوتی است و ربطی به ریاضیات ندارد!

integral

C به چه معنا است؟

در مثال شماره ۱، پاسخ را برابر با x2

بدست آوردیم، اما چرا در جواب نهایی آن را با C جمع کردیم؟ عدد C ثابت انتگرال است. دلیل قرار گرفتن C این است که اگر تابع x2 را با هر عدد ثابتی جمع کنیم و سپس از آن مشتق بگیریم، همچنان ۲x ظاهر می‌شود. در حقیقت مشتق توابع x2+۹۹، x2+4 و x2+۱۰۲۵

، همگی برابر با ۲x هستند، در نتیجه تمامی آن‌ها را می‌توان به عنوان پاسخ انتگرال مثال ۱ در نظر گرفت.

integral

از این رو به‌منظور بیان این اعداد از ثابت C استفاده می‌کنیم.

مخزن آب

انتگرال‌گیری را می‌توان مشابه با مخزن آبی دانست که توسط یک شیر در حال پر شدن است. تابع ورودی، همان نرخ جریان آب در هر لحظه است. با انتگرال‌گیری از این نرخ (جمع زدن مقادیر آب اضافه شده در هر لحظه)، می‌توان حجم آب موجود درون مخزن را یافت.

اگر نرخ جریان ورودی مطابق با تابع ۲t تغییر کند، حجم کلی آب موجود در مخزن، در زمان t برابر با t2

است. [ با فرض این‌که در حالت اولیه مخزن خالی بوده باشد.]

integral-انتگرال

مثال ۲

مخزنی را در نظر بگیرید که جریان آب با نرخ ۲tliters

به آن ریخته می‌شود. با فرض این‌که مخزن در حالت اولیه خالی بوده باشد، حجم آب موجود در مخزن پس از گذشت زمان ۳ و ۴ ثانیه چقدر است؟

پس از گذشت زمان ۳ ثانیه، نرخ جریان ورودی به مخزن برابر است با:

۲t=2×۳=۶liters

هم‌چنین برای محاسبه حجم آب ریخته شده به مخزن، می‌توان از تابع ۲t، به شکل زیر انتگرال گرفت.

=2tdt=t2=32=9

در نتیجه حجم آب موجود در مخزن، در لحظه ۳ ثانیه برابر با ۹ لیتر است. به همین شکل در لحظه t=4 نیز حجم آب وارد شده به مخزن، برابر با لیتر ۴۲=۱۶

خواهد بود.

همین فرآیند را می‌توان برعکس نیز انجام داد. یعنی با داشتن مقدار آب درون مخزن، در هر لحظه، نرخ جریان ورودی به آن را در همان لحظه بدست آورد. برای مثال فرض کنید در یک لحظه مشخص میزان آب درون مخزن برابر با ۱۶ لیتر باشد. از آنجایی که حجم آب درون مخزن با استفاده از رابطه V=t2

محاسبه می‌شود، می‌توان گفت:

V=t2=16t=16=4s

2t=2×۴=۸lits

integral-انتگرال

در حقیقت دو بیان زیر معادل هم هستند.

انتگرال نرخ جریان ورودی، حجم آب موجود در مخزن را محاسبه می‌کند شیب حجم آب موجود در مخزن، نرخ جریان ورودی به آن را نشان می‌دهد.

انتگرال دیگر توابع

در بالا به اندازه کافی در مورد تابع ۲x صحبت کردیم. در این قسمت قصد داریم تا در مورد نحوه انتگرال‌گیریِ دیگر توابع بحث کنیم.

مثال ۳

انتگرال تابع f(x)=cos(x)

را بیابید.

همان‌طور که می‌دانید برای محاسبه انتگرال این تابع، بایستی به دنبال رابطه‌ای بگردیم که مشتق آن برابر با (cos (x شود. احتمالا می‌دانید که تابع مد‌نظر (sin (x است، چراکه مشتق آن برابر با (cos (x می‌شود. بنابراین می‌توان گفت:

cos(x)dx=sin(x)+C

integral-انتگرال

مثال ۴

به نظر شما انتگرال تابعی که به شکل f(x)=xn

باشد، به چه صورت است.

برای محاسبه چنین انتگرالی بایستی فکر کنید که مشتق چه تابعی برابر با f(x)=xn

می‌شود. تابعی به شکل زیر را در نظر بگیرید:

xn+1n+1+C

مشتق این تابع برابر با f(x)=xn

است. بنابراین می‌توان گفت:

xndx=xn+1n

انتگرال — به زبان ساده
انتشار : ۱۳ شهریور ۱۳۹۷

برچسب های مهم

روسیه در بحبوحه‌ی بحران جاری نفت، کاری کارستان کرده و گوی سبقت را در تشکیل یک کارتل جدید نفتی از دیگران ربوده است


روسیه و سودای تسلط بر ۷۳درصد از بازار عرضه‌ی ‌جهانی نفت

روسیه در بحبوحه‌ی بحران جاری نفت، کاری کارستان کرده و گوی سبقت را در تشکیل یک کارتل جدید نفتی از دیگران ربوده است؛ اقدامی که البته می‌تواند آبستن فاجعه‌ای ژئوپلیتیک باشد. نشست مقامات روس در تاریخ ۲۷ بهمن ماه سال گذشته با همتایان قطری، سعودی و ونزوئلایی خود، اولین گام آن کشور در این مسیر بوده است. حالا هم اگر روسیه بتواند در جریان نشست بعدی که اواسط ماه جاری میلادی و با حضور گروه بیش تری از شرکت‌کنندگان برگزار خواهد شد، به توافق و اجماعی هرچند کوچک دست پیدا کند، جایگاه رهبری خودش را بیش از پیش تقویت خواهد کرد.

تا پیش از بحران کنونی نفت، این عربستان سعودی بود که یک‌ تنه قیمت نفت خام را اداره می‌کرد. با این حال، قدرت و نفوذ این کشور در نتیجه‌ی افت شدید قیمت‌ها که به نوبه‌ی خود پیامد ظهور نفت شیل آمریکا بود، تضعیف شده است. در این میان، اعضای کوچک‌تر اوپک خواستار آن شده‌اند تا به منظور حمایت از قیمت‌ها، سطح تولید نفت کاهش یابد؛ هرچند آخرین نشست این سازمان در دسامبر سال گذشته میلادی هم بدون هیچ‌گونه توافقی در این مورد به پایان رسید. اما اکنون با ورود روسیه به عرصه‌ی مذاکرات با اعضای اوپک، تصویر و چشم‌انداز جدیدی در حال شکل گرفتن است. روسیه قادر است با اتکا به قدرت نظامی خود و تحت عنوان ثبات‌بخشی به قیمت نفت، رهبری بالفعل کشورهای تولیدکننده‌ی نفت را در دستان خودش بگیرد.

عربستان سعودی اگرچه پیش‌تر متحد دیرین ایالات متحده بوده است، اما امروز به تدریج در حال از دست دادن جایگاه خود است. «چارلز فریمن پسر»، سفیر اسبق ایالات متحده در ریاض اخیرا در یادداشتی بر تیرگی روابط عربستان و آمریکا شهادت داده و اظهار داشته آغاز این فرآیند به مدت‌ها پیش از روی کار آمدن دولت اوباما باز می‌گردد. روابط ایالات متحده و عربستان سعودی در پی توافق هسته‌ای ایران که در اواسط ماه ژانویه گذشته و به رغم مخالفت شدید مقامات سعودی، با برداشته شدن تحریم‌ها از سوی آمریکا نهایی شد هم بیش از گذشته رو به وخامت گذاشته است. سعودی‌ها از آن پس در پی متحد جدیدی بوده‌اند تا از منافع‌شان در خلیج فارس در قبال تهدیدهایی که از سوی داعش و احتمالا به زعم خودشان ایران متوجه آن‌هاست، حفاظت کند.

russia-oil-refinery-2

در این میان، اگرچه روسیه و عربستان، یکی با حمایت از بشار اسد، رییس‌جمهوری سوریه و دیگر با پشتیبانی از شورشیان سنی، در دو جبهه مخالف هم در میدان جنگ سوریه ایستاده‌اند، اما به نظر می‌رسد سقوط شدید قیمت‌های جهانی نفت مجالی برای مسکو فراهم آورده تا دست اتحاد به سمت ریاض دراز کند. این اولین باری نیست که این دو کشور درصدد یک همکاری نزدیک برآمده‌اند. روزنامه‌ی تلگراف در سال ۲۰۱۳ هم از تلاش برای دستیابی به یک توافق محرمانه خبر داده بود که البته ناکام ماند. ایران مدتی طولانی است که در نقش یک متحد مورد اعتماد برای روسیه ظاهر شده و پادرمیانی احتمالی روسیه بین ایران و عربستان سعودی می‌تواند مقدمه‌ساز دستیابی به نوعی توافق محرمانه با اعضای اوپک باشد.

با تمام این اوصاف، ثابت نگه داشتن میزان تولید نفت هم‌سطح با نرخ تولید در ماه ژانویه میلادی که ماه گذشته محور مجادلات بود، تقریبا از هیچ اهمیت عینی برخوردار نیست؛ چراکه روسیه، عربستان سعودی و اکثر دیگر کشورهایی که به این محدودیت تن داده‌اند، همگی در حال استخراج نفت نزدیک به بالاترین حد خود هستند. «کوین نوریش»، مسوول بخش تحقیقات کالایی بانک انگلیسی بارکلیز، می‌گوید توجه به این نکته حیاتی است که امسال از همان ابتدا هم انتظار افزایش تولید چندانی از روسیه، قطر یا ونزوئلا نمی‌رفت؛ بلکه چنان‌که در گزارش مجله فوربس آمده است، این وضعیت تولید سعودی‌هاست که به راستی کانون توجه سیاست‌گذاران بوده است.

در این میان، ایران هم برای آن‌که بتواند به سرعت تولید خود را به سطح پیشاتحریم افزایش دهد، تعهدی در قبال ثابت نگه داشتن نرخ تولید نفت نپذیرفته است. با این حال، «الکساندر نوواک»، وزیر انرژی روسیه بر این باور است ایران از آن‌جایی که در پایین‌ترین سطح تولید خود قرار دارد، از موقعیت ویژه‌ای برخوردار بوده و در نتیجه بهتر است به صورت منفرد و با راهکاری جداگانه با آن روبه‌رو شد. عراق هم که در حال حاضر فاقد یک رهبری سیاسی موثق است، احتمالا در صورت اطمینان از حمایت گسترده‌تر روسیه در برابر تهدید داعش، دنباله‌رو باقی کشورهای عمده‌ی حوزه‌ی‌ خلیج فارس خواهد بود که با تثبیت نرخ تولید نفت موافقت کرده‌اند.

russia-oil-refinery-4

اگر سناریوی مذکور به درستی اجرا شود، روسیه می‌تواند در مقام رهبر بالفعل کشورهای عمده‌ی تولیدکننده‌ی نفت که نزدیک به ۷۳درصد از عرضه‌ی جهانی را به خود اختصاص می‌دهند، ظاهر شود. گذشته از این، روسیه مدت‌هاست در خط مقدم عبور از سیستم معاملات نفتی برپایه‌ی دلار حضور دارد و مسکو همین حالا هم با امضای معاهداتی، برای معامله‌ی نفت برپایه ارزهای محلی با کشورهای متعددی به توافق رسیده‌ است. تشکیل کارتل جدید روپک (ROPEC)، متشکل از روسیه و اعضای اوپک، عبور از دلارهای نفتی را خیلی زودتر از آن‌چه انتظار می‌رود، به واقعیت بدل خواهد ساخت.

روسیه زیرک است و «ولادیمیر پوتین»، نابغه. مسکو به درستی فرصت ملموسی را که قیمت‌های پایین نفت خام فراهم آورده، درک کرده و به نظر می‌رسد آماده است تا از آن بهره‌برداری کند؛ آن‌هم به شیوه‌ای که می‌تواند دورنمای ژئوپلیتیک جهان و منطقه را به شدت دگرگون کند. گرچه یافتن راه‌حلی برای بحران سوریه مغتنم است، اما تشکیل یک کارتل بزرگ از کشورهای عمده‌ی تولیدکننده نفت جهان به سرکردگی روسیه، اختلالی جدی در توازن کنونی قوا به همراه خواهد داشت. این احتمال را در نظر داشته باشید تا دریابید چرا نشست اواسط ماه جاری میلادی می‌تواند فراتر از بحث پیرامون کاهش نرخ تولید و اشباع بازار عرضه، برای صنعت جهانی نفت به شدت سرنوشت‌ساز باشد.

منبع: OilPrice.com

p style="text-align: justify;"><!--StartFragmentspan class="vcard author post-module__author--name">نویسنده: سام راد<!--EndFragment

روسیه در بحبوحه‌ی بحران جاری نفت، کاری کارستان کرده و گوی سبقت را در تشکیل یک کارتل جدید نفتی از دیگران ربوده است
انتشار : ۱۳ شهریور ۱۳۹۷

فنّاوری حفاری در طول سال‌های متمادی توسعه‌یافته است. یکی از این پیشرفت حفاری فرو تعادلی (Under Balanced Drilling) می باشد.که در بخش زیر به آن میپردازیم.


حفاری فرو تعادلی (Under Balanced Drilling)

فنّاوری حفاری در طول سال‌های متمادی توسعه‌یافته است. یکی از این پیشرفت حفاری فرو تعادلی (Under Balanced Drilling) می باشد.که در بخش زیر به آن میپردازیم.

از دلایل اصلی برای پیشرفت در این فنّاوری افزایش دائمی درخواست انرژی بوده است، به‌عنوان‌مثال نفت، گاز و همچنین افزایش قیمت انرژی. این دلایل پیش برنده صنعت نفت برای حفاری در مناطقی هستند که درگذشته محدودیت‌های فنّاورانه و اقتصادی داشتند.

حفاری فرو تعادلی یکی از این روش‌ها هست که در حال کمک به صنعت نیازمند به افق‌های جدید درزمینه اکتشاف و تولید نفت و گاز است. حفاری فرو تعادلی به‌عنوان یک مفهوم جدید در صنعت نیست بلکه به قدمت حفاری است. درواقع این فنّاوری به‌عنوان یک روش خطرناک برای سلامتی و امنیت کارکنان شاغل در محوطه در نظر گرفته می‌شد. این روش در بخش‌های امنیت و فنّاوری کم‌وبیش در صدسال گذشته رشد کرده و صنعت، مدت نه‌چندان طولانی این روش را غیر ایمن برای عملیات خشکی و دریایی در نظر گرفت؛ اما برای شکوفا نگه‌داشتن این فنّاوری، نیاز مداوم به نوآوری و گسترش فنّاوری موجود هست که باعث بالا رفتن اعتبار و ارزش‌افزوده صنعت خواهد بود.

با این ذهنیت «مفهوم حفاری فرو تعادلی» گسترش‌یافته و با موفقیت در عملیات حفاری چه در قسمت‌های ساحلی و چه در قسمت‌های دریایی عملی شد. ازاین‌رو پیش‌بینی می‌شود که این فنّاوری با افزایش نرخ بازیافت نفت در یک چهارچوب زمانی کوتاه‌تر، میلیون‌ها دلار صرفه‌جویی اقتصادی برای صنعت در بر خواهد داشت. تقریباً هر عملیات حفاری یک منبع بالقوه برای آسیب زدن به تولید چاه، هرز روی گل، گیر لوله‌ها در اثر اختلاف فشار و مشکلات عمومی مرتبط با حفاری هست. در حفاری فرو تعادلی ایده بنیادی نگه‌داشتن فشار ستون سیال حفاری در چاه، زیر فشار سازند در طول حفاری به جهت جلوگیری از آسیب‌دیدگی سازند است که نهایتاً باعث کاهش بسیار زیادی در تولید از مخازن نفتی و گازی می‌شود.

در ادامه، این روش به کاسته شدن تجهیزات شبیه‌سازی و صرفه‌جویی‌های قابل‌توجهی منجر خواهد شد. حفاری فرو تعادلی وقتی به‌طور صحیح طراحی و عملی شود مشکلات ناشی از نفوذ بخشی از سیال حفاری در سازند را همچون مشکلات دیگر از قبیل واکنش‌های مخرب خاک رس، تله فازی و موارد دیگر را مرتفع می‌نماید. همان‌طور که قبلاً نیز گفته شد در بسیاری از عملیات حفاری فرو تعادلی صرفه اقتصادی مشاهده می‌شود که به علت کاهش زمان حفاری، افزایش میزان نفوذ، افزایش عمر مته، سرعت درزمینه کشف زون‌های تولیدی مخزن و قدرت آزمودن دینامیک جریان در حین حفاری است. به همین جهت امروزه گفته می‌شود که حفاری فرو تعادلی به جهت علاقه خاص به مخزن انجام می‌شود؛ بنابراین حفاری فرو تعادلی به این دلیل انجام می‌شود که هم به نفع مخزن است و هم در جهت منافع حفاری هست.

با توجه به این نکته که هیدروکربن‌هایی که امروزه یافت می‌شوند در مخازن با فشار رو به افت و مخازن باکیفیت پایین‌تر هستند و با مشکلات حفاری مرسوم، اینجاست که حفاری فرو تعادلی می‌تواند ارزشمند باشد. به‌زودی حفاری فرو تعادلی یک فن استاندارد و گسترده هم در میدان‌ها ساحلی و هم در میدان‌ها دریایی جایی که دانش زمین‌شناسی و مخزن در کنار هم هستند، خواهد شد.

طرح‌ریزی حفاری فرو تعادلی

فنّاوری حفاری فرو تعادلی یک فن بسیار مفید برای حفاری چاه‌ها به جهت به حداقل رساندن آسیب‌دیدگی سازند هست که در عملیات حفاری فراتعادلی عمومیت دارد. حفاری فرو تعادلی وقتی اتفاق می‌افتد که فشار ته چاه که به‌وسیله حداکثر فشار هیدرو استاتیکی ناشی از ستون سیال حفاری، اعمال‌شده کمتر از فشار سازند حفاری‌شده باشد. به‌طور ساده‌تر می‌توان فرض کرد که حفاری فرو تعادلی فشار چاه را در طول حفاری زیر فشار سازند نگه می‌دارد. این با حفاری مرسوم درجایی که فشار ته چاه حاصل از سیال در گردش کمتر از فشار سازند است که نتیجه آن فوران چاه در حین پیش رفتن حفاری است، تفاوت دارد. حفاری فرو تعادلی یک روش ارزشمند برای به حداقل رساندن هجوم مشکلات مربوطه است. به‌این‌علت که بیشتر هیدروکربن‌هایی که امروزه یافت می‌شوند در میدان‌ها با فشار رو به کاهش یا در مخازن باکیفیت پایین‌تری هستند استفاده از حفاری فرو تعادلی مقرون‌به‌صرفه تر و اقتصادی‌تر خواهد بود.

معیار طراحی حفاری فرو تعادلی

شرایط حفاری فرو تعادلی ممکن است از این روش‌ها به دست آید یا با به کار بردن سیالات حفاری تراکم ناپذیر یا با اضافه کردن گاز برای کاهش دادن چگالی سیال حفاری. انتخاب بر اساس عمق و فشار مخزن هست. شرایط حفاری فرو تعادلی وقتی فراهم خواهد شد که تراکم گردش معادل که به‌وسیله سیال حفاری ایجاد می‌شود کمتر از فشار مخزن است. بر اساس فشار مخزن درجه وادار کنندگی حالت فرو تعادلی تضمین خواهد کرد که هیدروکربن‌ها به‌طور مداوم به سمت فضای چاه جریان می‌یابند (هیدروکربن‌های فرض شده در مخزن موجود می‌باشند).

هنگام طراحی سیستم گردش حفاری، برای برآورده کردن تمام اهداف مناسب یک منطقه حفاری‌شده فرو تعادلی بایستی معیارهای خاصی مدنظر قرار گیرند. این موضوع بارز است که موردتوجه قرار دادن این معیارها برای سیستم فرو تعادلی انتخاب‌شده راحت‌تر از به دست آوردن تمام اهداف لازم است. برای طراحی یک سیستم گردش حفاری فرو تعادلی معیارهای زیر موردتوجه قرار می‌گیرند:

۱٫ فشار ته چاه: فشار ته چاه ناشی از گردش سیال بایستی در طول عملیات به دلیل ادامه کار، حفظ پایداری چاه و حفظ شرایط فرو تعادلی و در زمان تکمیل چاه کنترل شود.

۲٫ تمیزی چاه: سیستم سیال حفاری بایستی تمیز بودن چاه در هر عمق یا شیبی را تضمین کند.

تجهیزات جداسازی سطحی

جریان مخزن به سمت چاه برای ایمن نگه‌داشتن تجهیزات سطحی جریانی با ظرف است عملیاتی محدود، فشار قابل‌تحمل این دستگاه‌ها و محدودیت‌های کاری لوله‌ها ازلحاظ خوردگی بایستی کنترل شود.

انتخاب سیال‌ های حفاری

یک پهنه گوناگون از دستگاه‌های سیال در عملیات UBD مورداستفاده واقع می‌شوند که شامل هوای مستقیم، بخارآب (Mist)، فوم، سیالات گازی شده و سیالات مایع هست. بر اساس فشار (فضاهای خالی) سازند و عمق، یک انتخاب اولیه از دستگاه‌های سیال حفاری بایستی صورت گیرد.

سیالات حفاری فرو تعادلی در ۳ گروه کلاس‌بندی می‌شوند:

۱٫ یک‌فازی (Gas)

۲٫ دوفازی Liquid + Gas / Gas + Liquid

۳٫ تک فازی (Liquid)

انتخاب یک سیستم سیال حفاری مناسب، برای استفاده جهت یک عملیات UBD موفق، همچنین انتخاب هرکدام از فازها هنگامی‌که سیستم سیال حفاری دو فازی موردنیاز است کاری بسیار مشکل است. هر سیالی که انتخاب شد بایستی بر پایه آثارش بر سازند، توانایی تمیزکاری چاه، هیدرولیک عادی و تجهیزات جداسازی در سطح مورد ارزیابی

نویسنده:پدرام نوراللهی

منبع:فرانفت

فنّاوری حفاری در طول سال‌های متمادی توسعه‌یافته است. یکی از این پیشرفت حفاری فرو تعادلی (Under Balanced Drilling) می باشد.که در بخش زیر به آن میپردازیم.
انتشار : ۱۳ شهریور ۱۳۹۷

بزرگترین ذخایر نفتی جهان در کدام کشورها هستند؟


«ذخایر نفتی» به آن دسته از ذخیره‌های منابع طبیعی اطلاق می‌شود که تحت شرایط اقتصادی و سیاسی کنونی و نیز با فناوری‌های عصر حاضر، قابل استخراج هستند. در ادامه با کجارو همراه باشید.

بی‌ثباتی قیمت نفت طی دهه‌ی گذشته، نگرانی‌های بسیاری برای تاجران، دولت‌ها و سیاست‌گذاران دنیا ایجاد کرده است.

این عدم ثبات در قیمت‌ها، به همراه نگرانی‌های زیست‌محیطی در زمینه‌ی اشتهای سیری‌ناپذیری جهان ما برای سوخت‌های فسیلی، سوال‌هایی در ذهن ما ایجاد می‌کند که آیا ذخایر نفتی موجود، پاسخگوی نیازهای بشر خواهد بود؟ عواقب استخراج این نفت‌ها چیست؟ برای روشن‌تر شدن موضوع و نیز پاسخگویی به این سوالات، فهرستی از ۱۱ کشور دنیا با بیشترین ذخایر نفتی جهان برایتان آماده کرده‌ایم. همانطور که پیش‌تر اشاره کردیم، بی‌ثباتی قیمت نفت طی سال‌های گذشته، نگرانی‌های بسیاری را ایجاد کرده است. اکنون اجازه دهید با کشورهای یاد شده آشنا شویم.

۱۱. آمریکا (۳۶٫۵۲ میلیارد بشکه نفت)

نفت

میزان ذخایر نفتی آمریکا، طی چند سال گذشته، به دلیل اتخاذ روش‌های نوین استخراج نفت، بسیار افزایش یافته است. آمریکا اکنون قادر به استخراج نفت و گاز مناطقی است که در گذشته میسر نبود. آمریکا به وسیله‌ی روش‌های «شکست هیدرولیکی» و «حفاری جهت‌دار» در سال ۲۰۱۲ توانست برای اولین بار پس از سال ۱۹۷۵ به ۳۶ میلیارد بشکه نفت دست یابد. با این حال، ذخایر نفتی آمریکا در مقابل ذخایر کشورهایی مانند ونزوئلا، عربستان سعودی و کانادا بسیار ناچیز است.

نکته ۱: شکست هیدرولیکی، یک تکنیک تحریک چاه است که در آن صخره به وسیله‌ی مایع فشرده شده شکسته می‌شود. این فرآیند شامل تزریق پرفشار سیال فرکیینگ (عموماً آب، حاوی ماسه و دیگر مواد سخت‌کننده) به حفره‌ی حفاری به منظور ایجاد ترک‌هایی در آرایش صخره‌ها که از طریق آن گاز طبیعی، نفت خام، و آب‌نمک آزادانه تر جریان یابند، می‌شود.

نکته ۲: حفاری جهت‌دار، عبارت است از فن خاصی که در آن چاه (چاه نفت یا چاه آب) بر پایه برنامه پیش‌بینی شده‌ای، (با استفاده از نرم‌افزار حفاری جهت‌دار) غیر از حالت عمودی، حفاری می‌گردد.

۱۰. نیجریه (۳۷٫۰۷ میلیارد بشکه نفت)

نفت

اگرچه کشور لیبی ذخایر نفتی بیشتری نسبت به نیجریه دارد اما نیجریه با ۳۷٫۲ میلیارد بشکه ذخایر نفتی، بزرگترین تولیدکننده نفت آفریقا و دهمین تولیدکننده بزرگ جهان به شمار می‌رود. در حال حاضر، اگر میدان نفتی جدیدی در نیجریه یافت نشود، میزان نفت فعلی آن تا ۴۵ سال برای این کشور کفایت خواهد کرد. عواملی مانند تخریب لوله‌های نفتی، آدم‌ربایی (کارکنان شرکت‌های نفتی) و تصاحب تأسیسات نفتی توسط جنگ‌ طلبان موجب کاهش تولید نفت و گاز نیجریه شده است. صنعت نفت، ۱۴٪ از اقتصاد نیجریه را تشکیل می‌دهد.

۹. لیبی (۴۸٫۳۶ میلیارد بشکه نفت)

نفت

لیبی نیز با رقابتی تنگاتنگ و برابر با نیجریه، بزرگترین ذخایر نفتی آفریقا را دارد که در سطح جهانی، دهمین کشور دنیا محسوب می‌شود. لیبی پتانسیل بالایی در داشتن سوخت‌های فسیلی بیش از مقدار کنونی است. میدان‌های نفتی بسیار زیاد و کشف نشده‌ای در این کشور وجود دارد که به علت تحریم‌های نفتی گذشته، اجازه‌ی کاوش به آن داده نشده است. در سال ۲۰۱۲، حدوداً ۹۸٪ از درآمد دولت لیبی از صنعت نفت به دست آمد اما در پی بی‌ثباتی‌های اخیر این کشور، قدرت لیبی در زمینه‌ی تولید نفت به‌طور قابل ملاحظه‌ای کاهش یافته است. انتظار می‌رود با بهبود شرایط سیاسی لیبی، سرمایه‌گذاری در زمینه کشف میادین نفتی کشف نشده‌ی این کشور موجب بهتر شدن اوضاع اقتصادی آن شود.

۸. امارات متحده عربی (۹۷٫۸ میلیارد بشکه نفت)

نفت

امارات متحده عربی بیشترین نفت خود را از «میدان نفتی زاکوم» به دست می‌آورد که چیزی در حدود ۶۶ میلیارد بشکه است. این میدان نفتی پس از میدان‌های نفتی غوار در عربستان سعودی و برقان در کویت، سومین میدان نفتی بزرگ منطقه محسوب می‌شود. تقریباً ۴۰٪ از تولید ناخالص داخلی امارات از استخراج نفت حاصل می‌شود. کشف نفت از سال ۱۹۵۸ تا کنون، موجب رشد همه جانبه‌ی امارات متحده عربی شده و آن را به کشوری مدرن با سطح بالای زندگی تبدیل کرده است.

۷. روسیه (۱۰۳٫۲ میلیارد بشکه نفت)

نفت

روسیه کشوری سرشار از منابع طبیعی برای استفاده در مصارف انرژی است که از جمله مهم‌ترین آن می‌توان به ذخایر عظیم نفتی در دشت‌های منطقه‌ی سیبری اشاره کرد. تولید نفت روسیه پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی با کاهش بسیار زیادی مواجه شد اما این کشور طی سال‌های گذشته، میزان تولید خود را افزایش داده است. روسیه با کاوش‌هایی که در میان آب‌ها و یخ‌های قطب شمال انجام می‌دهد، امیدوار است میزان نفت و گاز استخراجی خود را افزایش دهد.

۶. کویت (۱۰۴ میلیارد بشکه نفت)

نفت

کویت با اندک وسعتی که دارد، بسیار بیشتر از سهم واقعی خود دارای ذخایر نفتی در سطح جهان است. بیش از ۵ میلیارد بشکه از ذخایر نفتی کویت در ناحیه‌ی بی‌طرف «سعودی-کویتی» قرار دارد. این نفت به طور مساوی بین کویت و عربستان تقسیم می‌شود. بیش از ۷۰ میلیارد بشکه نفت کویت از میدان نفتی برقان، دومین میدان نفتی بزرگ جهان به دست می‌آید.

۵. عراق (۱۴۴٫۲ میلیارد بشکه نفت)

نفت

عراق علاوه بر شرایط نابسامان سیاسی‌اش طی سال‌های اخیر، از جمله بزرگترین مالکان ذخایر نفت خام جهان به شمار می‌رود. در واقع، به دلیل وجود ناآرامی‌های داخلی و نیز اشغالگری‌های نظامی عراق توسط دیگر کشورها طی دهه‌های گذشته، هیچ‌گونه کاوش معناداری برای استخراج نفت در اینجا مسیر نبود. در نتیجه، حتی اطلاعاتی که نشان دهنده‌ی میزان دقیق ذخایر نفتی عراق است نیز مربوط به اطلاعات آماری زمین‌ لرزه‌نگاری دو بعدی سه دهه پیش است. با این حال، با وجود ثبات نسبی حاکم بر عراق طی سال‌های گذشته، امیدهایی برای توسعه‌ی زیرساخت‌های نفتی این کشور وجود دارد.

۴. ایران (۱۵۷٫۸ میلیارد بشکه نفت)

دکل نفتی

ایران در حدود ۱۶۰ میلیارد بشکه ذخایر نفتی دارد که این کشور را به لحاظ ذخایر نفتی، در زمره‌ی کشورهای ثروتمند جهان قرار می‌دهد. ایران پس از ونزوئلا و عربستان سعودی، بیشترین ذخایر نفتی قابل دسترس را دارد. منظور از این‌گونه ذخایر، میدان‌های نفتی در دسترس هستند که استخراج نفت از آن بسیار ساده است. کانادا ذخایر نفتی زیادی دارد که قابل دستیابی نیستند.

ایران برای اولین بار در سال ۱۹۰۸ برابر با ۱۲۸۷ شمسی توانست به نفت دست یابد. ایران با میزان استخراج کنونی‌اش تا ۱۰۰ سال دیگر نیز نفت خواهد داشت. برخلاف عربستان که ذخایر نفتی‌اش در چند میدان نفتی بزرگ و غنی پخش شده است، نفت ایران در ۱۵۰ میدان نفتی مختلف قرار دارد که بسیاری از آن‌ها هم دارای نفت خام و هم گاز طبیعی هستند.

۳. کانادا (۱۷۱ میلیارد بشکه نفت)

نفت

تا اواخر سال ۲۰۱۴، کانادا ۱۷۲٫۹ میلیارد بشکه نفت در اختیار داشت که مقدار زیادی از آن در قالب ذخایر «ماسه‌های نفتی» در استان آلبرتا بودند. ماسه‌های نفتی یا ماسه‌های قیردار نوعی منبع نفت غیرمتعارف هستند که یا به صورت ماسه‌های آزادند و یا به صورت سنگ‌های سفت‌ شده‌ای از مخلوط ماسه، گِل رس، آب و قیر (نفت بسیار سنگین و با گرانروی بسیار بالاتر از نفت معمولی) یافت می‌شوند. علاوه بر این، مقدار زیادی از ذخایر نفتی قابل دسترس کانادا نیز در استان آلبرتای این کشور قرار دارد.

از آن جایی که استخراج بسیاری از ذخایر نفتی کانادا کاری دشوار و سرمایه‌بر است، تولید نفت این کشور عمدتاً به صورت گهگاه صورت می‌پذیرد. بنابراین شرکت‌های نفتی کانادا به استخراج نفت از مکان‌های کم‌تراکم و نفت‌های باارزش‌تر می‌پردازند و برای استخراج نفت خام تنها زمانی تلاش می‌کنند که قیمت نفت بالا باشد.

۲. عربستان سعودی (۲۶۸٫۳ میلیارد بشکه)

نفت

عربستان سعودی چندین دهه است که به دلیل داشتن ذخایر نفتی بسیار زیاد، خود را به عنوان کشوری ثروتمند در عرصه‌های بین‌المللی معرفی می‌کند که بر سیاست‌های جهانی نیز تأثیر بسزایی می‌گذارد. با توجه این تصویری که از عربستان در جهان وجود دارد، ممکن است تعجب کنید که اکنون، عربستان دیگر مالک بزرگترین ذخایر نفتی دنیا نیست.

عربستان با ۲۶۷ میلیارد بشکه نفت، با فاصله‌ی زیادی پشت سر ونزوئلا قرار می‌گیرد. تمامی نفت‌های عربستان در میدان‌های نفتی بزرگ قرار دارد که دسترسی به آن بسیار راحت و بدون درد سر است. علاوه بر این‌ها، ذخایر نفتی عربستان، یک پنجم کل نفت موجود جهان را تشکیل می‌دهد. البته بسیاری نیز بر این باورند که عربستان با کاوش‌های بیشتر، ونزوئلا را نیز پشت سر خواهد گذاشت. برای نمونه، اطلاعاتی از سازمان زمین‌شناسی آمریکا منتشر شده که نشان می‌دهد بیش از ۱۰۰ میلیارد بشکه نفت کشف نشده در اعماق بیابان‌های خشک عربستان سعودی وجود دارد.

۱. ونزوئلا (۲۹۸٫۴ میلیارد بشکه)

نفت

در حال حاضر، ونزوئلا با بیش از ۲۹۸ میلیارد بشکه نفت، بیشترین ذخایر نفتی جهان را در اختیار دارد. ونزوئلا اخیراً به این مقام دست یافته است، چرا که پیش از این و تا دهه‌ی گذشته، عربستان مالک بیشترین ذخایر نفتی دنیا بود.

ونزوئلا با کشف ذخایر عظیم «ماسه‌های نفتی» مشابه آن‌چه در کانادا یافت می‌شود، توانست خود را به صدر فهرست دارندگان نفت جهان برساند. با این حال، هنوز هم ذخایر نفتی معمولی با قابلیت دسترسی آسان نیز در ونزوئلا وجود دارد. قیرهای نفتی موجود در رودخانه‌ی اورونوکوی ونزوئلا میزان گرانروی و چسبناکی کمتری نسبت به ماسه‌های نفتی کانادا دارند. بنابراین ماسه‌های نفتی این ناحیه به روش‌های معمول قابل استخراج هستند که در مقایسه با ذخایر نفتی کانادا بسیار کم‌هزینه‌تر و راحت‌تر قابل دستیابی است.

نویسنده:سعید محمودی

منبع:فرانفت

بزرگترین ذخایر نفتی جهان در کدام کشورها هستند؟
انتشار : ۱۳ شهریور ۱۳۹۷

برچسب های مهم

دانشمندان فاضلاب شهری را به نفت خام تبدیل کردندیافته‌ی جدید محققان ممکن است در آینده‌ای نزدیک تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری را به پالایشگاه‌های نفت تبدیل کند.


یافته‌ی جدید محققان ممکن است در آینده‌ای نزدیک تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری را به پالایشگاه‌های نفت تبدیل کند.

به لطف یافته‌های جدید محققان وزارت انرژی آمریکا در آزمایشگاه ملی Pacific Northwest، ممکن است در آینده‌ای نزدیک بتوان فاضلاب شهری را به نفت خام تبدیل کرد.

تکنولوژی استفاده شده در فرآیند تبدیل جدید که روانگرانی هیدروترمال (HTL) نام دارد، در واقع تقلیدی از روش طبیعی زمین (با استفاده از دما و فشار بالا) برای تولید نفت خام است؛ با این تفاوت که روش ما انسان‌ها به جای چندین میلیون سال، تنها چند دقیقه طول خواهد کشید. محصول به دست آمده توسط این روش که به بیو نفت (biooil) مشهور است، بسیار شبیه به نفت خامی است که از زمین استخراج می‌کنیم و تنها مقادیر کمی آب و اکسیژن اضافه نیز در آن وجود خواهد داشت. این نفت مصنوعی را می‌توان با استفاده از روش‌های متداول پالایش نفت معمولی، تصفیه و استفاده کرد.

تصفیه‌خانه‌های فاضلاب در سرتاسر آمریکا، روزانه به طور متوسط ۱۲۸ میلیارد لیتر فاضلاب را تصفیه می‌کنند. با این مقدار فاضلاب شهری می‌توان سالانه ۳۰ میلیون بشکه نفت خام تولید کرد. دانشمندان تخمین می‌زنند که در صورت عملی شدن تولید نفت خام با استفاده از این روش، هر فرد تنها با قضای حاجت می‌تواند سالانه ۲ تا ۳ بشکه نفت خام تولید کند.

 

تا پیش از این تصور بر این بود که فاضلاب (یا به بیان دقیق‌تر لجنِ فاضلاب) به دلیل داشتن رطوبت بالا برای تولید زیست سوخت مناسب نیست. در روش پیشنهادی جدید، دانشمندان با از میان برداشتن نیاز به خشک کردن لجن فاضلاب، مصرف انرژی در فرآیند تولید سوخت را بسیار کاهش داده و در نتیجه آن را مقرون به صرفه کرده‌اند. روش HTL این پتانسیل را دارد که بتوان برای تبدیل دیگر مواد زیستی مرطوب (مانند ضایعات کشاورزی) به نفت نیز از آن استفاده کرد.

فضولات انسانی در روش HTL برای تبدیل شدن به نفت ابتدا به ترکیبات شیمیایی ساده‌تر تجزیه خواهند شد. ترکیب به دست آمده سپس تحت فشار ۲۰۰ اتمسفر (صد برابر بیشتر از فشار لاستیک ماشین) قرار خواهد گرفت. لجن تحت فشار سپس وارد رئاکتوری با دمای ۳۵۰ درجه‌ی سانتی گراد می‌شود. در نهایت گرما و فشار باعث خواهند شد تا مواد زائد فاضلاب شهری به نفت خام و آب مایع تبدیل شوند.

کورنی درنان، مسئول تحقیقات روی انرژی‌های زیستی در لابراتوار Pacific Northwest می‌گوید:

کربن زیادی در فاضلاب شهری وجود دارد و جالب است که میزان چربی موجود در آن نیز به طرز قابل توجهی بالا است. به نظر می‌رسد که چربی یا لیپیدها، فرآیند تبدیل دیگر مواد موجود در فاضلاب مانند دستمال توالت به نفت خام را تسهیل می‌کنند. چربی همچنین باعث می‌شود لجن به راحتی درون رئاکتور حرکت کند و در نهایت باعث تولید نفت خام با کیفیت بالایی شود که می‌توان پس از پالایش آن را به بنزین، گازوئیل و سوخت جت تبدیل کرد.

فاضلاب شهری

علاوه بر تولید سوخت، روش HTL با برطرف کردن نیاز به دفع ضایعات باقیمانده از فرآیند تصفیه‌ی فاضلاب شهری، به شهرداری‌ها در صرفه جویی منابع کمک خواهد کرد. درنان همچنین می‌گوید:

بهترین ویژگی این فرآیند، سادگی آن است. رئاکتور مورد استفاده، تنها یک لوله‌ی ساده‌ی داغ و تحت فشار است. ما در شش سال گذشته با سرعت بخشیدن به تکنولوژی تبدیل هیدروترمال توانسته‌ایم به فرآیندی پایدار و مقیاس‌پذیر برسیم که با استفاده از آن می‌توان ضایعات زیستی مرطوب مانند لجن فاضلاب را به نفت خام تبدیل کرد.

بنیاد مستقل Water Environment & Reuse نیز پس از ارزیابی روش HTL اعلام کرده است که تکنولوژی استفاده شده در این روش از پتانسیل بالایی برای بازیافت مواد جامد موجود فاضلاب شهری برخوردار است. در گزارش این بنیاد آمده است که فرآیند جدید با تبدیل ۶۰ درصد کربن موجود در لجن فاضلاب به نفت خام، بسیار بهینه عمل می‌کند.

آزمایشگاه Pacific Northwest برای اجرای آزمایشی طرح تبدیل فاضلاب به نفت، امتیاز استفاده از تکنولوژی خود را به شرکت آب و برق ونکوور کانادا داده است. درل موساتو، رئیس شرکت آب و برق ونکوور می‌گوید:

ما امیدواریم که بتوانیم اولین تصفیه‌خانه‌ی آمریکای شمالی باشیم که از روش HTL برای تبدیل فاضلاب به سوخت استفاده می‌کند. هزینه‌ی پروژه‌ی آزمایشی بین ۸ تا ۹ میلیون دلار [کانادا] است که شرکت آب و فاضلاب ونکوور نیمی از این هزینه را تامین خواهد کرد.

پس از تامین منابع مالی، فاز اجرایی پروژه در سال ۲۰۱۷ آغاز شده و در سال ۲۰۱۸ به بهره‌برداری خواهد رسید. علاوه بر نفت خام، فاز مایع فاضلاب را نیز می‌توان با استفاده از کاتالیست‌های خاص به مواد شیمیایی مفید تبدیل کرد. مقداری مواد جامد نیز طی فرآیند HTL باقی خواهد ماند که به دلیل داشتن مواد مغذی مهم، می‌توان از آن به عنوان کود استفاده کرد.

منبع:فرانفت

دانشمندان فاضلاب شهری را به نفت خام تبدیل کردندیافته‌ی جدید محققان ممکن است در آینده‌ای نزدیک تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری را به پالایشگاه‌های نفت تبدیل کند.
انتشار : ۱۲ شهریور ۱۳۹۷

برچسب های مهم

این قسمت می خواهیم با چند ابزار بهره برداری آشنایی پیدا کنیم. در بخش زیر به توضیح این مطلب پرداخته ایم .


 

☑️ شیرهای یک طرفه «Check Valve»: این شیرها بین چاه و منیفلد (Manifold) نصب می‌شوند تا مانع برگشت سیال و جریان از آن به سمت چاه شوند.

 

☑️ دستگاه‌های تفکیک موازی «Parallel Separator»: به‌جای استفاده از یک تفکیک‌گر بزرگ گاهی از دوتا استفاده می‌کنند که برای فرآورش جداگانه گروهی چاه‌ها مناسب است. مثلاً اگر چاهی نسبت آب به نفت بالایی داشت توسط یک تفکیک‌گر جدا و به سمت مسیر مطلوب هدایت می‌شود.

☑️ شیرهای اصلی «Main or Master Valve»: از شیرهای اصلی برای باز و بسته کردن جریان استفاده می‌شود.

 

☑️ شیرهای جانبی «Wing or Side Valve»: در دو طرف تاج چاه قرار دارند و برای باز و بسته کردن جریان استفاده می‌شوند.

 

 

☑️ شیرهای دالیزی «Annulus Valve»: در چاه‌هایی که با مکانیزم برداشت مصنوعی تولید می‌کنند، از فضای دالیز و شیر آنالوس برای تزریق گاز و یا تخلیه فشار پشت لوله‌های جداری استفاده می‌شود.

 

☑️ کاهنده جریان «Choke»: دبی جریان را تنظیم می‌کند و فشار سرچاهی را به فشار کمتر از خط لوله جریانی کاهش می‌دهد. همچنین برای مستقل کردن فشار جریانی از فشارهای پایین دست چوک بکار می‌رود. چوک یک نوع شیر می‌باشد.

با انواع روش‌های مشبک‌کاری در بخش زیر آشنا میشویم.ادامه مطلب را درسایت فرانفت مطالعه نمایید.


☑️ با استفاده از لوله جداری «Casing Gun»: این حالت زمانی است که دکل در سر چاه حضور دارد و هنوز رشته تکمیلی را در چاه نصب نکرده باشیم. در این روش معمولا فشار درون ستون چاه بیشتر از فشار سازند می‌باشد «مشبک‌کاری فراتعادلی». همچنین به دلیل نبودن رشته تکمیلی درون‌چاه می‌توان از ابزارهای با قطر بزرگتر هم استفاده کرد. Gun مشبک‌کاری توسط ابزار وایرلاین به داخل چاه فرستاده می‌شود. تمام قطعات مشبک‌کاری داخل همان Carrier ابزار باقی می‌مانند و بالا آورده می‌شوند و از سیال مخزن دور هستند. نکته اینکه carrier دوباره قابل استفاده است. یکی از معایب این روش نفوذ گل و سیال حفاری داخل چاه به درون سازند می‌باشد.

☑️ مشبک کاری از داخل لوله مغزی «Through tubing»: در این روش توسط وایرلاین ابزار مشبک‌کاری را از داخل لوله مغزی عبور داده و به محل مورد نظر می‌رسانند. در این حالت معمولا مشبک‌کاری فرو تعادلی انجام می‌شود و فشار چاه کمتر از فشار سازند می‌باشد. به دلیل حضور رشته تکمیلی از ابزارهای کوچک‌تر استفاده می‌شود. می‌توانیم گیج فشاری را نیز به همراه رشته تکمیلی به داخل چاه بفرستیم. در این روش invasion یا نفوذ گل و سیال حفاری از چاه به مخزن حذف می‌شود و پس از مشبک‌کاری سیال مخزن سریعا وارد چاه می‌شود.

☑️ مشبک‌کاری توسط لوله مغزی «Tubing conveyed perforation»: در این روش ابزار را به انتهای لوله مغزی وصل می‌کنیم. همچنین می‌توانیم از لوله‌های حفاری نیز استفاده کنیم. فروتعادلی یا فراتعادلی بودن مشبک‌کاری بستگی به شرایط مخصوص چاه دارد. می‌توانیم هر کدام را که لازم است اجرا کنیم. یک مزیت این روش این است که در یک run یعنی یکبار پایین رفتن ابزار برای شلیک، بازه زیادی را می‌توانیم مشبک کنیم. همچنین می‌توانیم همزمان با مشبک‌کاری با راندن گیج فشاری آنالیز چاه‌آزمایی هم انجام دهیم.

محمد حسین گندم گون

گروه آموزشی فرانفت

با انواع روش‌های مشبک‌کاری در بخش زیر آشنا میشویم.ادامه مطلب را درسایت فرانفت مطالعه نمایید.
انتشار : ۱۱ شهریور ۱۳۹۷

شکاف-اسید یک روش انگیزشی تولیدی می باشد که در آن اسید با فشار بالا تزریق می شود تا کانال هایی برای جریان سیال ایجاد شود.در سایت فرانفت ادامه این مطلب را مطالعه نمایید.


✅ شکاف-اسید یک روش انگیزشی تولیدی می باشد که در آن اسید با فشار بالا تزریق می شود تا کانال هایی برای جریان سیال ایجاد شود. هدف از این عملیات افزایش تولیدپذیری سازند می باشد. در این عملیات پس از پایان کار و خاموش شدن پمپ ها، اسید تزریق می شود تا سطوح شکاف های ایجاد شده خورده شوند و حالت نامنظمی بگیرند «etch» .

✅ شکاف-هیدرولیکی نیز مشابه شکاف اسید است با این تفاوت که پس از پایان عملیات زمانیکه پمپ ها را خاموش کردیم از موادی با نام #پروپانت برای باز نگه داشتن شکاف های ایجاد شده استفاده می شود.

✅ نکته اینکه در عملیاتهای ایجاد شکاف می توان از اسید یا آب عادی استفاده کرد. تفاوت دو عملیات در استفاده از پروپانت و اسید در باز نگه داشتن شکاف ها می باشد.

✅ معمول ترین اسید استفاده شده #اسیدکلریدریک-15% می باشد. هرچقدر غلظت اسید بیشتر باشد میزان واکنش بیشتر و عمق نفود به سازند عمیق تر است اما همزمان واکنش اسید با فلزات بیشتر شده و خوردگی پیش می آید. بایستی یک مقدار متعادل برای غلظت اسید درنظر گرفت.

✅ برای محافظت از لوله ها و تجهیزات، از #ضدخوردگی استفاده می شود. در شرایطی که دما باشد استفاده از اسیدهای ضعیف تر مناسب تر است اسیدهایی مثل: اسید فرمیک یا استیک اسید.

✅ عملیات شکاف اسید برای هر سنگی پیشنهاد نمی شود. سنگهایی که قابلیت حل شدگی در اسید دارند کاندیدای خوبی برای این عملیات اند مثل سنگهای #کربناته . نکته اینکه استفاده از برخی اسیدها مثلHF برای سنگهای کربناته باعث ایجاد رسوب و ته نشینی آنها درون شکافها و پلاگ شدنشان می شود.

✅ ایجاد شکاف اسید برای سنگهای ماسه سنگی بیهوده می باشد زیرا این سنگها درون اسیدکلریدریک حل نمی شوند. بهتر است برای آنها برای بهبود تولید عملیاتهایی مثل acid wash طرحی شود.

 نویسنده :مهدی گندم گون

گروه آموزشی فرانفت

شکاف-اسید یک روش انگیزشی تولیدی می باشد که در آن اسید با فشار بالا تزریق می شود تا کانال هایی برای جریان سیال ایجاد شود.در سایت فرانفت ادامه این مطلب را مطالعه نمایید.
انتشار : ۱۱ شهریور ۱۳۹۷

نمودار های بندش سیمان«CBL/VDL»


 

☑️ برای ارزیابی کیفیت بندش سیمان از این ابزارها استفاده می کنند که از دسته ابزارهای نمودارگیری صوتی می باشند. یک گیرنده در فاصله 3 فوتی «CBL» و دیگری در فاصله 5 فوتی «VDL» از فرستنده قرار دارند. این ابزار باید حتما در وسط چاه قرار بگیرد و نمی توان آنها را در حضور گاز یا حبابهای گازی به درون چاه راند. سیگنال دریافتی، ترکیبی از سیگنال مسیرهایی است که امواج در آن عبور می کنند مثل سیال چاه، لوله جداری، سیمان و سازند و خود بدنه ابزار، و مبانی تمام تفسیرهاییست که از این نمودار استنتاج می شود. اگر در سیمانکاری بندش سیمان خوب باشد وجود سیمان باعث ایجاد یک لایه پوششی شده و دامنه موج زمانیکه گیرنده آن را دریافت می کند بسیارضعیف است. اگر کیفیت سیمان خوب نباشد دامنه موج برگشتی به همان بزرگی اولیه است. پس معیار کیفیت سیمان دامنه موج صوتی برگشتی در گیرنده می باشد. نکته اینکه نمودار CBL کیفیت سیمان در تماس با جداری را مشخص می کند و VDL کیفیت سیمان مربوط به دیواره چاه را.

CBL: Cement Bond Log

VDL: Variable Density Log

نویسنده :محمد حسین گندم گون

گروه آموزشی فرانفت

نمودار های بندش سیمان«CBL/VDL»
انتشار : ۱۰ شهریور ۱۳۹۷

نقش رخساره های رسوبی در مهندسی اکتشاف نفت چیست؟


 

 

رخساره رسوبی

مفهوم رخساره (facies) از زماني كه زمين‌شناسان در واحدهاي سنگي خصوصياتي را يافتند كه مي‌توانست براي تطابق اين واحدها و در پيش‌بيني وجود ذخايري مانند زغال، نفت و كانيهاي معدني به‌كار رود، مورد استفاده قرار گرفته است. اما مفهوم جديد اين واژه اولين بار توسط گرسلي (۱۸۳۸،Gressly) معرفي گرديد. در اين تعريف رخساره به مجموعه مشخصات خاص يك واحد رسوبي اطلاق گرديد. اين خصوصيات در ابتدا تنها شامل مشخه‌هاي ليتولوژيكي و فسيل‌شناسي بود. اين خصوصيات شامل رنگ، لايه‌بندي، تركيب، بافت، ساختهاي رسوبي و ضمائم فسيلي مي‌گرديد. از آنجا كه از همان زمان تفاوت در خصوصيات فسيلي و سنگي قابل ملاحظه بود، دو نوع متفاوت رخساره‌اي رخساره‌سنگي (lithofacies) و رخساره‌زيستي (biofacies) از يكديگر متمايز گرديد.
با گسترش روشهاي غيرمستقيم تحليل‌هاي محيطي در مطالعات زيرسطحي، انواع غيرمتعارف رخساره نيز به دنياي زمين‌شناسي معرفي گرديد. از اين انواع مي‌توان به رخساره‌هاي موجي (seismic facies) اشاره نمود. با توجه به تعريف اوليه ارائه شده از رخساره، اين نوع رخساره به مجموعه رسوبات و سنگهاي رسوبي اطلاق گرديد كه داراي خصوصيات هماراست (configuration)، پيوستگي (continuity) دامنه، بسامد (frequency) و سرعت يكسان بوده و نيز داراي الگوي يكسان بر روي مقطع لرزه‌اي باشند. از انواع رخساره‌هاي ديگر مي‌توان به رخساره‌هاي الكتريكي (electrofacies) اشاره نمود. اين عبارت با پيشرفت روشهاي لاگ‌گيري جاي خود را با واژه عمومي‌تر رخساره لاگ (logfacies) عوض نمود. به نظر مي‌رسد اولين بار محققان شركت شل- پكتن (Shell- Pecten) از داده‌هاي لاگ براي تعيين رخساره استفاده نمودند. اين محققان طرحهاي خاص لاگ SP را به رخساره‌هاي خاص ماسه‌اي در دلتاي مي‌سي‌سي‌پي نسبت دادند. سپس بسياري از محققان ديگر نيز از اين شيوه استفاده نمودند كه از جمله مي‌توان به كارهاي پيرسون (۱۹۷۰,۱۹۷۷، Pirson) و لنون(۱۹۷۶،Lennon) اشاره نمود.
تعريف رخساره لاگ به معني امروزي آن اولين بار به وسيله سرا (۱۹۷۹ ،Serra) ارائه گرديد. رخساره لاگ در اين تعريف عبارت است از مجموعه‌اي از پاسخهاي لاگ كه مشخص كننده يك لايه (bed) بوده و باعث تشخيص آن از لايه‌هاي ديگر مي‌گردد. بايد به اين نكته توجه نمود كه منظور از لايه در اين تعريف چينه (strata) مي‌باشد چرا كه لايه رسوبي در تعريف خود مشخص كننده ضخامت خاصي از رسوب مي‌باشد (بزرگتر از ۱ سانتي‌متر) در حالي كه واژه رخساره ارتباطي به ضخامت رسوبات ندارد.
از آن زمان تا كنون اين عبارت در معاني متفاوتي به كار رفته است. اما به نظر مي‌رسد بهترين و كاملترين تعريف از رخساره، رخساره تعريف شده توسط سلي (۱۹۷۶،Selly) باشد. در اين تعريف يك رخساره رسوبي به مجموعه رسوبات و يا سنگهاي رسوبي با خصوصيات سنگ‌شناسي، شكل هندسي، ضمائم فسيلي، ساختهاي رسوبي و طرح جريانهاي ديرينه مربوط به خود اطلاق مي‌گردد كه با تكيه بر همين اختصاصات از مجموعه‌هاي رسوبي ديگر قابل تمايز باشند. هر رخساره توسط مجموعه‌اي از رخساره‌هاي ديگر احاطه گرديده و اين رخساره‌هاي همراه نيز به شناسايي رخساره مورد نظر كمك مي‌نمايند. مجموعه اختصاصات ذكر شده بر اثر شرايط خاص فيزيكي، شيميايي و زيستي در زمان ته‌نشست و يا بعدها در زمان دياژنز به وجود آمده و لذا منعكس‌كننده محيط ته‌نشست رسوب و فرايندهاي دياژنز مي‌باشند.
علاوه بر موارد ذكر شده رخساره به صورتهاي گوناگون در علم زمين‌شناسي استفاده شده است: ۱- تنها در مورد جزء سازنده سنگ، براي مثال رخساره ماسه‌سنگي؛ ۲- در مورد فرايند زايشي سنگ مورد نظر، براي مثال رخساره توربيديتي؛ ۳- در مورد محيط تشكيل سنگهاي مورد نظر، براي مثال رخساره رودخانه‌اي و يا رخساره دريايي كم‌عمق و ۴- با استفاده از فرايند زمين‌ساختي رخساره تشكيل شده، براي مثال رخساره مولاس (۱۹۸۶،Reading).
در اينجا سعي مي‌گردد هريك از اين موارد شش‌گانه كه در تعريف رخساره به‌كار مي‌رود مورد بحث قرار گيرد؛ به‌طوري كه راهنمايي عملي جهت انجام مطالعات رسوب‌شناسي (مانند مطالعات زمين‌شناسي عمومي سنگهاي رسوبي، تعيين رخساره، محيط رسوبي و مطالعات چينه‌نگاري سكانسي) باشد.

ليتولوژي

به‌طور كلي همه مواردي كه در مقطع نازك و يا نمونه دستي سنگ قابل بررسي ‌باشند، در اين قسمت مورد مطالعه قرار مي‌گيرند. بررسي اين بخش از خصوصيات رخساره‌اي از كار بر روي زمين و يا مطالعه بر روي نمونه‌هاي حفاري آغاز شده و تا جزئي‌ترين آزمايشات سنگ‌شناختي در آزمايشگاه را در بر مي‌گيرد.
ليتولوژي شامل مواردي مانند مطالعه كامل سنگ در مقطع نازك و نمونه دستي، تعيين رنگ بخش هوازده و بخش سالم سنگ، تعيين ميكروفاسيس (براي كربناتها) و پتروفاسيس (براي آواريها)، تعيين ليتوفاسيسها براي كربناتها و آواريها با استفاده از نمونه‌هاي دستي (بر روي زمين در رخنمون و يا نمونه‌هاي مغزه)، تجزيه و تحليل بافت سنگ، بررسي انواع آلوكمها در كربناتها و درصد هريك از اجزا، كاني‌شناسي، تركيب شيميايي سنگ، نوع سيمانها، فرايندهاي ثانويه، انواع كانيهاي رسي موجود در سنگ، نوع و ميزان تبخيريها، جانشينيهاي كانيايي، انواع و ميزان تخلخلها، تراوايي و حجم شيل مي‌باشد. ذكر چند نكته در اين بخش ضروري به نظر مي‌رسد. ابتدا بايد به اين نكته توجه نمود كه هريك از موارد ذكر شده در اينجا خود داراي موارد جزئي‌تر مي‌باشد. براي مثال مي‌توان به بافت يك سنگ اشاره نمود. بافت يك سنگ رسوبي شامل اندازه، شكل و فابريك اجزاي تشكيل دهنده آن مي‌گردد. تنها براي تعيين اندازه در رسوبات و سنگهاي رسوبي روشهاي گوناگوني وجود دارد كه بسته به پارامترهاي مختلف در يك مطالعه تغيير مي‌كنند. بايد توجه داشت كه هريك از اين مشخصه‌هاي نامبرده شده در رسوبات و سنگهاي رسوبي معرف خصوصيات مختلف بوده و در يك مطالعه كامل رسوب‌شناسي نمي‌توان از آنان صرف‌نظر نمود. تنها مطالعه كامل اين موارد در كنار يكديگر است كه منجر به تحليل كامل و صحيحي از رسوبات و يا سنگهاي رسوبي مورد مطالعه به دست داده و منجر به شناخت موضوع مورد بررسي (مانند محيط رسوبي و چينه‌نگاري سكانسي) مي‌گردد. هرچند در برخي مطالعات بر حسب عدم وجود امكانات و داده‌هاي مناسب، اين امر امكان‌پذير نيست. براي مثال در مطالعات زيرسطحي كه تنها خرده‌هاي حفاري از آنان در دسترس مي‌باشد، برخي از اين مطالعات قابل انجام نمي‌باشند. نكته ديگر آنكه جهت تفهيم و تفاهم درست مطالب لازم است تا تمامي مطالعات بر اساس استانداردهاي علمي موجود ارائه گردد. براي مثال تعيين رخساره‌هاي سنگي در كربناتها به نام ميكروفاسيس (microfaceis)، در آواريها به نام پتروفاسيس (petrofacies) و بررسي همين نمونه‌ها در حد نمونه دستي ليتوفاسيس (lithofacies) ناميده مي‌شود و همواره مي‌‌بايست اين عبارتها را در جاي مناسب خود به‌كار برد. براي مثال ورود واژه پتروفاسيس توسط متخصصان نفتي محض به حيطه علم رسوب‌شناسي سبب گرديد تا اين واژه در دو معني متفاوت به‌كار گرفته شود. معني اول همانگونه كه ذكر گرديد به رخساره‌هاي ميكروسكوپي ماسه‌سنگها اشاره داشته و معني دوم كه در زمين‌شناسي نفت مصطلح گرديده، به مجموعه واحدهايي كه داراي خصوصيات پتروفيزيكي يكسان هستند، اشاره دارد. اين نكته دليل ديگري بر اعتقاد شخصي نويسنده به يكي بودن گرايشهاي رسوب‌شناسي و زمين‌شناسي نفت مي‌باشد چرا كه اين متخصصان با وجود يكسان بودن سنگهاي مورد مطالعه و در بسياري از موارد هدف مطالعات، در دو گرايش متفاوت تحصيل مي‌نمايند!
بديهي است كه توضيح كليه مطالبي كه در بخش اول ذكر گرديد نيازمند توضيحات بسيار گسترده‌اي است. سعي مي‌گردد در بخشهاي بعدي اين مطالب به طور كامل مورد بررسي قرار گيرند.

نويسنده : وحيد توكلي

گروه آموزشی فرانفت

 

 
 

نقش رخساره های رسوبی در مهندسی اکتشاف نفت چیست؟
انتشار : ۱۰ شهریور ۱۳۹۷

روش ها و مکانیزم های تولید از مخازن نفتی


 
 

روش ها و مکانیزم های تولید از مخازن نفتی

همانطور که در شکل زیر نیز قابل مشاهده است، تقاضای جهانی انرژی طی چند سال گذشته افزایش چشمگیری داشته است و انتظار میرود در سال‌های پیش رو همچنان روند صعودی خود را حفظ کند. با توجه به این مطلب مشاهده میشود که حداقل طی چند دهه آینده همچنان تولید نفت و گاز به عنوان یک مسئله مهم و استراتژیک در اقتصاد جهانی مطرح خواهد بود. در این میان مشکلات عمده ای فراروی صنعت قرار دارد. رفته رفته تعداد میادین نفتی عظیمی که سالانه کشف میشوند کاهش میابد. تولید از مخازن موجود به تدریج و به طور پیوسته تنزل میابد. مخازن تازه کشف شده از لحاظ ساختاری پیچیده تر بوده و عمدتاً مخازنی کوچک و دور از دست تر هستند. از یک سو حفاری این مخازن و ملاحظات زیست محیطی مربوط به آنها روز به روز سختتر و پیچیده تر میشود و از سویی هزینه های سرمایه گذاری و تولید از چنین مخازنی در حال افزایش هستند.

شکل۱: روند افزایش تقاضای جهانی انرژی

در این میان، نکته مثبت و امیدوارکننده، پیشرفت تکنولوژی در زمینه اکتشاف، حفاری، تولید و مدیریت مخازن نفتی است؛ به عنوان مثال حفر چاههای افقی و سپس چاههای چند شاخه‌ای، گامی مهم در جهت افزایش هر چه بیشتر سطح تماس با مخزن و در نتیجه تولید بیشتر نسبت به چاههای عمودی بوده است. نیرویی که باعث راندن نفت از مخازن زیر زمینی نفت به سطح زمین می شود، بوسیله انبساط گاز و فشار آبی که معمولاً همراه نفت در مخازن می باشد، تامین میگردد. وقتی انرژی طبیعی که همراه نفت در مخازن میباشد، برای بالا آوردن آن به سطح زمین کافی نباشد و یا نتواند حجم کافی نفت را به سطح زمین بیاورد، باید این انرژی توسط یکی از روش های مصنوعی، تقویت شود. این روش های مصنوعی تقویت انرژی را فرازآوری مصنوعی گویند. در حقیقت فرازآوری مصنوعی روشی برای افزایش طول عمر تولیدی چاه می باشد. معمولاً وقتی از فرازآوری مصنوعی استفاده میشود که انرژی موجود در سیال مخازن نفتی به اندازهای باشد که بتواند خود را به دهانه چاه برساند و در صورتیکه انرژی فوق بقدری کم باشد که سیال نتواند خود را به دهانه چاه برساند، باید یکی از روش های بازیافت ثانویه استفاده نمود. تنها کمتر از یک چهارم چاههای نفت دنیا به طور طبیعی تولید میکنند. با توجه به این آمار نیاز به فرازآوری مصنوعی امری اجتناب ناپذیر به نظر میرسد. فرازآوری مصنوعی روشهای متفاوتی است که همگی منجر به یک هدف مشابه می شود که عبارت است از:

تولید از چاه هایی که تولید ندارند و یا نرخ تولیدشان در حد مطلوب نمی باشد.

تولید از مخازن نفتی، طی سه مرحله‌ی اولیه، ثانویه و ثالثیه انجام میگیرد، که در شکل ۲ تقسیم بندی این روش‌ها آورده شده است. که در ابتدا این سه مرحله را معرفی میکنیم:

۱) بازیابی اولیه: در این مرحله ۱۲-۱۱درصد از نفت بصورت طبیعی و بدون نیاز به تزریق ماواد دیگار
تولید می شود.

۲) بازیابی ثانویه: با تزریق آب یا مواد دیگر ۱۱-۲۲درصد دیگر از نفت تولید می شود.

۳) بازیابی ثالثیه: با استفاده از روشهای حرارتی و یا غیرحرارتی حدود % ۱۱نفت بیشتر را در اختیار قرار میدهد.

صیانت از مخازن نفتی به منظور افزایش طول عمر آنها، همواره از دغدغه‌های کشاورهای دارنادهی نفت به شمار میرود. سالانه مبالغ زیادی در جهان، صرف بودجه‌های تحقیقاتی بر روی روشهای ازدیاد برداشت از مخازن نفتی میگردد و دارندگان این ذخائر میکوشند تا با روشهای جدیدتر، کم هزینه‌تر و با کارائی بالاتر، از منابع خود بهره جویند.

شکل۲: تقسیم بندی روشهای تولید از مخازن نفتی

روش ها و مکانیزم های تولید از مخازن نفتی
انتشار : ۱۰ شهریور ۱۳۹۷

شعاع تحقیق (Radius of investigation)


 

زمانیکه چاه را جریان می دهیم یک پالس فشاری ایجاد می شود و درون مخزن حرکت می کند مانند انداختن سنگ درون آب. اگر فرض کنیم مخزن کاملا همگن «یعنی پارامترهای مخزن در در نقاط مختلف یکسان باشند» و همسانگرد «یعنی در یک نقطه مشخص پارامترهای مخزن در جهات مختلف یکسان اند» باشد، حرکت موج فشاری بصورت دایره ای می باشد. این حرکت بصورت کاملا ایده آل بوده و در واقعیت همچنین چیزی نداریم.

دو پارامتر مهم در تعریف شعاع‌تحقیق وجود دارد که زمان و انتشار هیدرولیکی «Hydraulic diffusivity» می باشند. هرچقدر زمان بیشتر بگذرد میزان شعاع تحقیق بیشتر می شود. پارامتر انتشار هیدرولیکی متشکل از چند خاصیت مهم سنگ و سیال می باشد. تراوایی، تخلخل، تراکم پذیری و ویسکوزیته با همدیگر این پارامتر را تشکیل می دهند. اثر هر کدام از این پارامترها متفاوت می باشد

هرچقدر که تراوایی بیشتر باشد میزان انتشار هیدرولیکی و درنتیجه شعاع تحقیق بیشتر است. بعنوان مثال ممکن است که در یک مخزن با تراوایی کم «Tight Reservoir» ، چند سال طول بکشد تا اثر فشاری به مرزهای مخزن برسد اما در یک مخزن تراوا، پس از چند روز اثر مرزها را ببینیم.

تراکم پذیری نفت بسیار کمتر از گاز می باشد. اثر تراکم پذیری روی شعاع تحقیق معکوس می باشد. هرچقدر تراکم پذیری کمتر باشد شعاع تحقیق بیشتر است وبالعکس. بنابراین شعاع تحقیق در شرایط برابر در چاه های نفتی بیشتر از شعاع تحقیق در چاه های گازی می باشد. از لحاظ مفهومی مثل حرکت صوت می باشد که درون جامدات بیشتر از نفت و درون نفت بیشتر از گاز می باشد. لاگ صوتی نیز با استفاده از این مفهوم تخلخل سازند را مشخص می کند.

اثر تخلخل نیز بر روی شعاع تحقیق معکوس می باشد. هرچقدر تخلخل بیشتر باشد شعاع تحقیق کمتر است. موج فشار همانند موج صوتی، بصورت فیزیکی می باشند و توسط ارتعاش منتشر می شوند. زمانیکه تخلخل کمتر باشد یعنی قسمت جامد سنگ بیشتر است و کمتر حفره وجود دارد درنتیجه موج فشاری بیشتر منتشر می شود و شعاع تحقیق بیشتر می شود.

از بین پارامترهای تشکیل دهنده انتشار هیدرولیکی، تخلخل و تراوایی از خواص سنگ مخزن و ویسکوزیته و تراکم پذیری از خواص سیال مخزن می باشند.

میزان دبی جریان تاثیری روی مقدار شعاع تحقیق ندارد. یک موج را درنظر بگیرید. سرعت حرکت موج درون مخزن تابعی از انتشار هیدرولیکی و پارامترهای تشکیل دهنده آن می باشد درحالیکه دامنه موج تابعی از میزان دبی است. بخاطر همین حتی اگر در روز یک قطره نفت هم تشکیل شود بازهم تغییر فشار را خواهیم داشت و موج فشاری درون مخزن حرکت می کند اما چون دبی جریان و دامنه موج خیلی کم است نمی توانیم خواص مخزن را اندازه گیری کنیم. پس اگر می خواهیم تستی داشته باشیم که بتوانیم پارامترها را با آن بدست آوریم بایستی مقدار دبی کافی را داشته باشیم.

 

شعاع تحقیق (Radius of investigation)
انتشار : ۲۹ مرداد ۱۳۹۷

چگونه بر ترس هایمان غلبه کنیم؟


 

بعضی از افراد از ارتفاع می ترسند، برخی از شکست خوردن، گروهی هم از بیمار شدن و…. نکته ی جالب این است که اگر شما به لیست مواردی که من از آنها می ترسم، نگاهی بیندازید خنده تان می گیرد؛ به عبارتی معمولاً ترس های هر فرد ممکن است از نظر فرد دیگر کاملاً خنده دار و غیر معقول به نظر برسد. به عنوان مثال رانندگی برای یک فرد بسیار ترسناک است اما از نظر دیگری کار بسیار راحتی بوده و ترسیدن از آن بسیار غیر منطقی است.

ترسیدن از انجام برخی کارها – البته کارهای معقول! – باعث می شود کار جدیدی را امتحان نکنید و تجربه جدیدی هم کسب نکنید. بنابراین به یاد داشته باشید که ترس می تواند فلج کننده باشد و از مقاومت شما بکاهد و ضعیف تان کند. ترس می تواند شما را از دستیابی به رویاها و اهداف تان دور کرده و اجازه ندهد با چالش های کنونی خود دست و پنجه نرم کنید و همچنین اجازه امتحان کردن موارد جدید را به شما ندهد و در نهایت مانع پیشرفت تان شود.

واقعیت این است که ترس هایی وجود دارند که احتمالاً هر روز افراد با آنها مواجه می شوند، اما سوال این است که چگونه باید احساس ناشی از ترسیدن را به یک ابزار قدرتمند در جهت پیشرفت خود تبدیل کنیم. در اینجا شما می توانید با ۴ کلید آشنا شوید که با استفاده از آنها می توان بر ترس غلبه کرد و به موفقیت رسید.

 

۱) همه چیز از خود شما شروع می شود.
در واقع رسیدن به موفقیت در هر کاری به خود شما بستگی دارد. شما باید بدانید که به دنبال چه چیزهایی هستید و در قبال چه مواردی مسئولیت دارید. امروز به چه چیزهایی نیاز دارید که با استفاده از آنها بتوانید بر زندگی اطرافیان خود تاثیر مثبتی بگذارید. وقتی خواسته ها و اهداف شما برای خودتان روشن شوند، آن وقت می توانید متوجه شوید که از چه چیزهایی می ترسید. ترس هایتان مشخص می شوند و آن وقت می توانید یکی پس از دیگری بر آنها غلبه کنید. وقتی نسبت به اهداف زندگی تان آگاه باشید، دلایل انتخاب این اهداف هم برایتان مشخص می شوند و می توانید سفر خود را برای غلبه بر ترس ها و به دست آوردن آنچه از زندگی و کسب و کارتان می خواهید، شروع کنید و به موفقیت پایداری برسید، چرا که خود شما خواسته اید چنین زندگی هدفمندی داشته باشید.

۲) از محدوده امن خود خارج شوید.
خارج شدن از محدوده ای که همیشه در آن احساس راحتی و امنیت می کردید، می تواند دیدگاه جدیدی را در شما به وجود بیاورد. اگرچه همه ما این موضوع را می دانیم، اما همیشه ترس مانع راهمان می شود و از ما می خواهد که در همان محیط قبلی بمانیم و قطعاً ماندن در این محیط باعث می شود پیشرفت نکنیم. اما باید شجاع بود و ریسک های معقول و به جا انجام داد. این اتفاق قطعاً به بالا رفتن اعتماد به نفس و خودباوری می انجامد. خارج شدن از این محدوده افراد را مجبور به ایستادگی در برابر ترس هایشان می کند و به آنان احساس قدرت می دهد.

۳) به جای کمال طلبی، به دنبال پیشرفت باشید.
بیشتر انسان ها بطور غریزی بیشتر وقت و انرژی خود را صرف جستجوی اهداف و رویاهای بزرگشان می کنند. این کار، به آنها احساس آرامش و رضایت می دهد. اما همانطور که جستجوی اهداف بزرگ برای شما لذتبخش است، نرسیدن به آنها نیز ناامیدی بزرگی را در شما ایجاد می کند. این ناامیدی باعث می شود ترس به سراغ تان بیاید و از فکر دستیابی به هدف و رویاهایتان منصرف می شوید؛ بنابراین باید به جای کمال طلبی به سراغ کسب موفقیت های کوچک هم بروید و زمانی را صرف فکر کردن به همین موفقیت های کوچک کنید؛ چون بدین شکل است که اعتماد به نفس تان بالا می رود و می توانید بدون واهمه به سراغ اهداف بزرگتری بروید.

۴) دست به کار شوید.
یکی از بزرگترین ترس های هر فرد، ترس از آینده است. اما برای غلبه بر این ترس باید در همین زمان حال دست به کار شویم و تلاش کنیم ذهن مان را در زمان حال نگه داریم و روی آنچه امروز باید انجام دهیم، متمرکز شویم تا بتوانیم نگرانی های آینده را تا حدودی از بین ببریم؛ بنابراین دست به کار شدن، یکی از مهم ترین اقدامات برای از بین بردن ترس است؛ چرا که این گونه، فرد احساس می کند همه چیز تحت کنترل اوست. بنابراین اگر اقدام نکنید، افکار منفی تمام ذهن شما را می گیرند و از حرکت باز می مانید.

پس هم خواسته های خود را بشناسید و هم ترس هایتان را. درون ترس هایتان نفوذ کنید و آنها را بشکنید. بی شک تمام اشتیاق ها با ترس همراه هستند. اما می توان ترس را به گوشه ای انداخت؛ و در پایان اینکه ترس هایتان را فرصتی برای پیشرفت تان بدانید.

p><!--EndFragment

 

منبع:هیئت تحریریه گروه آموزشی فرانفت

چگونه بر ترس هایمان غلبه کنیم؟
انتشار : ۲۹ مرداد ۱۳۹۷

تزریق گاز به میدان نفتی


تزریق گاز به میدان نفتی

تزریق گاز به میدان نفتی از روشهای ازدیاد برداشت نفت بشمار می آید و فرآیندی است، که بمنظور جلوگیری از کاهش فشار نفت، افزایش حجم و فشار سیال درون مخزن، در نتیجه تثبیت میزان استخراج نفت در یک مخزن نفتی، در طول زمان انجام می‌شود. این روش از دهه ۱۹۵۰ میلادی در سطح بین‌المللی استفاده شده است و به دلیل کم‌ هزینه بودن در مقایسه با روش حفاری چاههای جدید, مورد استقبال قرار گرفت.

در این روش برای تزریق گازهای هیدروکربن, گاز کربنیک و ازت استفاده می‌شود. هدف نهایی از تزریق گاز، تأمین ضریب بازیافت بیشتر برای میادین نفتی، نسبت به روش‌های اولیه و معمول می‌باشد. در این فرایند به دلیل وجود خاصیت #امتزاج، در اثر تزریق گاز، #مویینگی به حداقل کاهش می‌یابد، در نتیجه نفت خام موجود در دیواره مخزن، جای خود را به گاز خشک تزریق شده می‌دهد و نفت مورد نظر نیز با فشار مناسب از دهانه چاه، خارج میشود.

راندمان تزریق گاز به میدان

عوامل زیادی در راندمان تزریق گاز به میدان نفتی دخیل هستند. از جمله آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

شکل هندسی مخزن
یکی از عوامل مؤثر در موفقیت عملیات تزریق گاز میزان سطح تماس بین سیال تزریق شده و نفت درون مخزن است. از آنجا که تزریق سیال ثانویه انحصاراً توسط چاه‌ها انجام می‌شود، توزیع یکنواخت سطح تماس کار آسانی نمی‌باشد. برای پایش سطح تماس سیال با نفت درون مخزن، طبیعت و ساختمان هندسی مخزن و نیز انتخاب محل چاه‌های تزریقی اهمیت ویژه‌ای دارد.

شکل هندسی ساختمان مخزن را به طور طبیعی نمی‌توان تغییر داد؛ ولی با انتخاب الگوی صحیح چاه‌های تزریقی، دبی تزریق و هماهنگی زمان تزریق و زمان تولید می‌توان تا حدودی موفقیت را تضمین کرد. الگوهای هندسی مختلفی برای تزریق گاز استفاده می‌شوند که معروفترین آنها الگوی خطی و پنج نقطه‌ای می‌باشد. انتخاب نوع الگو مورد استفاده در تخصص مهندسین حفاری می‌باشد.

نفوذپذیری سنگ مخزن
ناهمگن بودن میزان تخلخل و قابلیت نفوذپذیری سنگ مخزن نیز از دیگر عوامل مؤثر می‌باشد. سنگ مخزن در هر نقطه، به دو علترسوب‌گذاری و بزرگی مخازن ممکن است تغییر کند، (ناهمگن شود) همچنین نحوه تشکیل و نوع فشار طبقات فوقانی بر لایه‌های مختلف سنگ مخزن در تغییر خواص نام برده شده مؤثر خواهد بود. انتخاب محل مناسب چاه‌های مورد استفاده در تزریق، به دلیل لایه‌لایه و ناهمگن بودن سنگ مخزن، از مشکلات تزریق امتزاجی گاز می‌باشد.

شیب طبقات مخزن
به علت آنکه انرژی پتانسیل گاز، منشأ اصلی محرک در جابجایی نفت است، تفکیک ثقلی گاز به بازده عمل کمک شایانی می‌کند. شیب زیاد طبقات زمین کمک می‌کند که نفت بر اثر سنگینی خود همواره از گاز جدا بماند و به طرف پایین که چاه‌های تولیدی قرار دارند حرکت کند. ضخامت و ناهمگنی سنگ مخزن (Reservoir rock) و درجهٔ لایه‌لایه بودن آن از عوامل مؤثر در عمل تفکیک ثقلی و در نتیجه راندمان کل عملیات است.

طبیعت نفت مخزن
نوع و درصد مواد هیدروکربنی در نفت مخزن، در انتخاب نوع گاز تزریقی اهمیت دارد. هرچه هیدروکربن‌های سبک و متوسط در نفت مخزن بیشتر باشد، علاوه بر آنکه ارزش نفت بیشتر است، برای عملیات تزریق امتزاجی گاز نیز مناسبتر است. نفت سنگین احتیاج به میزان بیشتری از مواد حلال‌گونه دارد که منجر به هزینه بیشتری جهت فراهم آوردن مواد مورد نیاز می‌شود. با توجه به اینکه مخازن نفت سنگین درایران معدود است، احتیاج به صرف هزینه‌های سنگین در این روش مورد نیاز نمی‌باشد.

فشار و دمای مخزن
برای برقراری شرایط امتزاجی در دمای مخزن، نیاز به وجود فشار خاصی بر نفت و حلال آن می‌باشد. این فشار مورد نظر را می‌توان با نمودار فازی پیش‌بینی کرد.

ترکیب درصد گاز
یکی از پارامترهای مهم درصد هیدروکربن‌های دارای وزن متوسط گاز است. میزان این مواد باید به گونه‌ای باشد که عمل امتزاج به طور پیوسته انجام گیرد. برای جابجا کردن نفت با گاز در فشارهای پایینتر معمولاً به گازی نیاز است که درصد ترکیبات با وزن متوسط آن زیاد باشد و در فشار جابجایی بالاتر درصد این ترکیبات معمولاً کمتر است.

درجه اشباع سیالات
معمولاً به دلیل استخراج مقداری از سیالات مخزن (آب، نفت و گاز)، درجه اشباع باقی‌مانده این سیالات در مخزن تغییر می‌کند. این وضعیت باعث برهم خوردن وضعیت تعادلی و فشار موئینگی در مخزن می‌شود. به دنبال این اثرات و نیروهای محرکه طبیعی تولید، درصد نفت باقی‌مانده در جداره مخزن زیاد می‌شود. به دلیل آنکه درجه ناهمگنی سنگ مخزن عملاً بیشتر از نمونه‌های آزمایشگاهی است، میزان تلفات نفت در هنگام برداشت از مخزن همواره بیشتر از پیش بینی‌ها می‌باشد.

 

گروه آموزشی فرانفت

تزریق گاز به میدان نفتی
انتشار : ۲۸ مرداد ۱۳۹۷

دنیا ی بدون یادگیری را تصور کن !


 

مدت زمان تقریبی مطالعه: ۲ دقیقه

دنیای بدون یادگیری رو تصور کن! قطعا این دسته از افراد رو دیدی که همیشه پرانرژی هستن؛ احتمال اینکه ناراحت ببینی‌شون یا بفهمی حوصله هیچی رو ندارن خیلی کمه. از طرف دیگه‌، همیشه آدم‌هایی هم وجود دارن که اصلا حال و حوصله هیچ کاری رو ندارن. تا بهشون میگی فلان کار رو بکن سریع چهره‌شون رو در هم می‌کشن و شروع می‌کنن به غر زدن.

شاید اصلا من یا خودت از جمله این آدم‌ها باشیم! این تفاوت از کجا نشئت می‌گیره؟ مگه همه ما در جایی مشابه و با شرایط خوب و بد یکسان زندگی نمی‌کنیم؟

اگر فکر کردی می‌خوام بگم جواب یادگیریه و کسایی که همیشه درحال یادگرفتنند اون آدم‌های پرانرژی رو تشکیل میدن اشتباه حدس زدی! چشم‌های یکسان، تفسیرهای متفاوت چیزی که بین دو نفری که در یک وضعیت زندگی می‌کنند اما احساسشون زمین تا آسمون فرق می‌کنه در نوع نگاه به دنیاست. نگاهی که برای یک نفر هرچیزی شبیه به فرصتی تازه میمونه و برای یک نفر دیگه شبیه به اضافه کاری.

حالا بیاید ریزتر بشیم و با دقت‌ بیشتر بررسی کنیم. تفاوت نگرش و نگاه به دنیا از کجا میاد؟ نحوه پیگیری!

حتما شنیدید که داشتن هدف مشخص زندگی ما رو زیباتر می‌کنه، بهمون انرژی میده و میذاره تا با تحمل بیشتری در مسیر زمان حرکت کنیم. اما راستش من خیلی دیدم کسایی رو که تا دلت بخواد هدف دارن اتفاقا اهداف معقول و دست‌یافتنی، اما باز همیشه بی‌حوصله و کرخت رفتار می‌کنن. چیزی که بین نگاه‌ها تفاوت ایجاد میکنه، هدف نیست بلکه پیگیری هدفه، چقدر دوست داری به رویاهات برسی و چقدر دلت می‌خواد واقعی شدنشون رو ببینی؟ این چیزی که ما رو از هم متفاوت می‌کنه. دنیای بدون یادگیری نحوه پیگیری کردن اهداف مختلفه، هرکس راهی رو که در طول زندگی یادگرفته دنبال می‌کنه. اما بعضی از این راه‌ها نتیجه‌های خوبی ندارند و به اتفاق خوبی ختم نمی‌شن.

بذار برات یه مثال بزنم. فکر کن دو نفر هدفشون اینه که یک ماشین چند میلیونی نو بخرن! هر دو میرن تحقیق می‌کنن تا ببینن با چه روشی می‌تونن این سرمایه رو جمع‌آوری کنن. فرق اینجاست که یکیشون از ریسک‌های غیرمعقول و نادرست دوری می‌کنه و اون یکی بدش نمیاد که با یکم فریب‌کاری و روش‌های نه‌چندان درست به راهش برسه. و دنیایی که می‌سازیم ما از یادگرفتن می‌ترسیم،‌ از مواجه شدن با ندانسته‌ها!

همه این‌ها باعث شدن که بخوایم راه‌های صدساله رو یک شبه طی کنیم. دیگران رو دوربزنیم و فریب‌کاری پیشه کنیم.

این چیزیه که مشکلات رو بیشتر میکنه و نمیزاره آب خوش نه از گلوی خودمون نه از گلوی بقیه پایین بره. دنیای بدون یادگیری اینطوریه!

برای رسیدن به هدفت هرچقدر که سخت هم هست، لازم نیست یک عمر صبر کنی، فقط باید از چیزهایی که باید یادبگیری نترسی، و هر اتفاقی رو به کلاس درسی برای تجربه‌گرفتن تبدیل کنی.

دنیای فردا رو با یادگیری رنگی کن…

با فرا نفت همراه باشید.

دنیا ی بدون یادگیری را تصور کن !
انتشار : ۲۴ فروردین ۱۳۹۷

http://kia-ir.ir

فرا نفت اولین آموزشگاه مجازی صنعت نفت ایران

فید خبر خوان    نقشه سایت    تماس با ما